Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2016

Κράτη μη συνεργάσιμα στο φορολογικό τομέα και κράτη με προνομιακό φορολογικό καθεστώς σύμφωνα με τις ελληνικές εποπτικές φορολογικές αρχές

            
Οι εκτενείς συζητήσεις και η εντατική νομοθετική δραστηριότητα αναφορικά με την πάταξη της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο συνέκλιναν όλες προς μία καθοριστική για το εν λόγω ζήτημα ημερομηνία, ήτοι την 1.1.2016. Η ημερομηνία αυτή αποτελεί ορόσημο για την αντίδραση της ενωσιακής έννομης τάξης έναντι φαινομένων φορολογικών στρεβλώσεων όχι μόνο στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και σε διεθνές επίπεδο αναφορικά με τα πρόσωπα, φυσικά και νομικά, που συνδέονται με την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
            Πιο συγκεκριμένα, η 1.1.2016 έχει τεθεί ως η ημερομηνία κατά την οποία τα κράτη μέλη οφείλουν να ενσωματώσουν την τελευταία Οδηγία που αποσκοπεί στην πάταξη της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής σε παγκόσμιο επίπεδο και προβλέπει στοχευμένα μέτρα για τη συνεργασία των κρατών μελών επάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα. Μάλιστα, στην περίπτωση των νομικών προσώπων, η εν λόγω Οδηγία καθιερώνει για πρώτη φορά την άρση της νομικής αυτοτέλειάς τους σε περιπτώσεις που παραβιάζονται οι ευρωπαϊκοί κανόνες περί φορολογίας φυσικών και νομικών προσώπων και αποδεικνύεται παράνομη ή καταχρηστική μεταφορά φορολογητέων κερδών εκτός του ενωσιακού χώρου.
            Σε εθνικό επίπεδο, η Ελλάδα, προκειμένου να καταστήσει αποτελεσματική την εφαρμογή της προαναφερθείσας Οδηγίας, έπειτα από την ενσωμάτωσή της στην ελληνική νομοθεσία, προχώρησε στην έκδοση της ΠΟΛ. υπ’αριθμ. 1279/29.12.2015 με τίτλο: «Καθορισμός των μη συνεργάσιμων κρατών με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 65 του Ν. 4172/2013 για το έτος 2015.» Ειδικότερα, κατά το άρθρο 65 παρ. 3 του Ν. 4172/2013, ως μη συνεργάσιμα κράτη στο φορολογικό τομέα ορίζονται τα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που η κατάστασή τους σχετικά με τη διαφάνεια και την ανταλλαγή των πληροφοριών σε φορολογικά θέματα έχει εξεταστεί από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης και τα οποία δεν έχουν συνάψει και δεν εφαρμόζουν με την Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής στο φορολογικό τομέα ενώ παράλληλα δεν έχουν υπογράψει τέτοιου είδους σύμβαση διοικητικής συνδρομής με τουλάχιστον άλλα δώδεκα κράτη.
            Ακόμα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τονιστεί ότι η μνημονευθείσα ανωτέρω απόφαση παραθέτει λίστα με τις χώρες που κρίθηκαν ως κράτη μη συνεργάσιμα στο φορολογικό τομέα. Πρόκειται για λίστα περιλαμβάνουσα τριάντα δύο κράτη μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η Ανδόρα, ο Λίβανος, ο Μαυρίκιος, το Μονακό, η νησιωτική χώρα Μπαρμπάντος, οι νήσοι Μάρσαλ, οι Μπαχάμες, το Μπαχρέιν, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, οι Σεϋχέλλες, η Σιγκαπούρη, οι Φιλιππίνες και το Χονγκ – Κόνγκ.
            Περνώντας τώρα σε μία ακόμα σημαντική φορολογική διάταξη του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, αυτή της παραγράφου 6 του άρθρου 65 Κ.Φ.Ε., παρατηρούμε ότι ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα θεωρείται ότι υπόκειται σε προνομιακό φορολογικό καθεστώς σε κράτος εκτός της Ελλάδας, όταν η φορολογική κατοικία του βρίσκεται σε οποιοδήποτε κράτος, ακόμη και σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον σε αυτό το κράτος είτε δεν υπόκειται σε φορολογία ή –εάν υπόκειται- δεν φορολογείται εν τοις πράγμασι είτε υπόκειται σε φόρο επί των κερδών ή των εισοδημάτων ή του κεφαλαίου, του οποίου ο συντελεστής είναι ίσος ή κατώτερος από το πενήντα τοις εκατό του συντελεστή φορολογίας νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων που θα οφειλόταν σύμφωνα με τις διατάξεις της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, εάν ήταν φορολογικός κάτοικος ή διατηρούσε μόνιμη εγκατάσταση κατά την έννοια του άρθρου 6 Κ.Φ.Ε. στην Ελλάδα.
            Βασιζόμενο στην εν λόγω νομοθετική διάταξη, το Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε την ΠΟΛ. υπ’αριθμ. 1277/29-12-2015, με την οποία έγινε ο καθορισμός των κρατών που έχουν προνομιακό φορολογικό καθεστώς για το έτος 2015. Μεταξύ των τριάντα εννέα κρατών που περιλαμβάνει η λίστα της συγκεκριμένης απόφασης συγκαταλέγονται ο Άγιος Μαρίνος, η Αλβανία, οι Βερμούδες, η Βοσνία – Ερζεγοβίνη, η Βουλγαρία, οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι (ΒVI), τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ιρλανδία, το Κατάρ, η Κύπρος, το Λιχτενστάιν, οι Μαλβίδες, το Μαυροβούνιο, το Μονακό, οι Μπαχάμες, το Μπαχρέιν, οι Νήσοι Κέυμαν, οι Νήσοι Μάρσαλ, η Νήσος του Μαν, η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, η Σαουδική Αραβία, οι Σεϋχέλλες και το Τζέρσεϋ.
            Σαφώς, ο αντίκτυπος των προαναφερθέντων αποφάσεων του Υπουργείου Οικονομικών για την επενδυτική δραστηριότητα των Ελλήνων υπηκόων στα κράτη που περιλαμβάνονται στις ως άνω λίστες είναι μεγάλος. Η πορεία της οικονομίας καθώς επίσης και η κινητοποίηση των ελληνικών φορολογικών αρχών αλλά και των εμπορικών και επενδυτικών παραγόντων θα καθορίσουν «πού θα σταθεί η μπίλια» κατά τη στάθμιση των εκατέρωθεν συμφερόντων και δικαιωμάτων και ιδίως ανάμεσα στον περιορισμό της φοροαποφυγής σε διεθνικό επίπεδο και στην ελεύθερη ανάπτυξη της οικονομικής και επενδυτικής δραστηριότητας χωρίς κρατικούς παρεμβατισμούς.